O budżecie obywatelskim przed głosowaniem podczas Rady Miasta


Zespół ds. Mareckiego Budżetu Obywatelskiego zakończył prace nad tekstem Regulaminu Mareckiego Budżetu Obywatelskiego. Regulamin trafi teraz pod obrady Rady Miasta Marki na sesji 25 marca. Może tam jeszcze zostać zmodyfikowany. Zanim to się stanie, chciałbym wyjaśnić skąd się wzięły w nim pewne zapisy i jakie niosą konsekwencje.

Pełną treść regulaminu można zobaczyć w pliku PDF opisanym jako „Treść projektu uchwały” pod adresem: http://www.marki.pl/www/aktualnosc-2773

Poniżej przedstawiam ciekawsze fragmenty regulaminu z komentarzem.

§ 2.1.4. Efekt realizacji zadania musi być dostępny dla ogółu mieszkańców. Zadanie zgłoszone w ramach Mareckiego Budżetu Obywatelskiego nie może dotyczyć zakupu wyposażenia, wykonania remontów i inwestycji na terenie gminnych jednostek organizacyjnych Miasta Marki.

Rekomendacje wynikające z doświadczeń innych miast są bardzo radykalne – należy wykluczyć zadania dotyczące wszelkich gminnych jednostek organizacyjnych, ponieważ te jednostki mają dedykowane sobie źródła finansowania, które powinny być wystarczające. Od razu pojawiły się wątpliwości. Musielibyśmy wykluczyć projekty dotyczące szkół, przedszkoli, bibliotek, MOK-u. Czy jako zadanie byłaby zatem dopuszczalna impreza na terenie szkoły czy MOK-u? A zajęcia sportowe, konkursy, zawody, szkolenia i kursy? Czy stadion również kwalifikuje się jako teren którejś gminnej jednostki samorządowej? Żeby zaraz się nie okazało, że w ramach budżetu obywatelskiego możliwe jest organizowanie czegokolwiek wyłącznie na placu na przeciwko budynku urzędu miasta.

Wdrożyliśmy rekomendację w wersji złagodzonej. W takiej wersji nie ma wątpliwości, że wszelkie aktywności są mile widziane, również na terenie szkół czy MOK-u. Regulamin nie pozwoli natomiast na powiększanie majątku gminnych jednostek organizacyjnych. Zdajemy sobie sprawę, że efekt takich zapisów nie jest doskonały. Nasze pomysły i wnioski z tymi zapisami związane przedstawimy jako rekomendację dla zespołu powołanego w przyszłym roku.

§ 6.1. […] W przypadku gdy projektodawcą jest osoba małoletnia do formularza zgłoszeniowego należy dołączyć zgodę opiekuna prawnego na zgłoszenie propozycji zadania przez osobę małoletnią.
§ 6.2. […] W przypadku wyrażenia poparcia przez osobę małoletnią należy dołączyć zgodę opiekuna prawnego na poparcie propozycji zadania przez osobę małoletnią.

To bardzo uciążliwe zapisy, ale konieczne, ponieważ tylko osoba pełnoletnia może złożyć oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych. Kolejna uciążliwość to konieczność załączenia dwóch(!) formularzy ze zgodami, jeżeli małoletni zgłasza zadanie i podpisuje się na liście poparcia dla tego zadania. Jeżeli małoletni podpisuje się na liście poparcia kilku zadań, to zgodę musi dołączyć do każdego(!) podpisu oddzielnie.

Dopuszczenie do zgłaszania zadań przez młodzież od 16 roku życia wydaje się bardzo sensownym rozwiązaniem. Nawet kosztem utrudnionej weryfikacji zgłaszającego. Spodziewam się ciekawych, nietypowych pomysłów z ich strony.

Dyskutowaliśmy również nad określeniem limitu liczby zadań jakie może zgłosić jedna osoba. Braliśmy dwie opcje pod uwagę. Pierwsza to maksymalnie 3 zadania na osobę, ponieważ tylko na 3 zadania można zagłosować. Osoba zgłaszająca musiałaby zdecydować, które zadania są dla niej najważniejsze i tylko te zadania zgłosić. Druga opcja to brak limitu, każdy może zgłosić tyle zadań ile chce. Wtedy jednak weryfikacja zadań zajmie więcej czasu urzędnikom. Większa część zespołu poparła brak limitu.

§ 8.2. Weryfikacji formalnej podlega:
6) możliwość zabezpieczenia w kolejnych budżetach ewentualnych kosztów powstałych w wyniku realizacji zadania,

Moim zdaniem regulamin powinien zawierać zapis pozwalający na odrzucenie zadań rażąco niegospodarnych. Przykładem może być zadanie polegające na opracowaniu planów budowy czegoś, na co w najbliższych lata raczej nie będzie środków, a plany mają określony termin ważności i później trzeba je wykonać od nowa. Sprowadzając do absurdu – można wyobrazić sobie projekt w ramach którego za 100 tys. zł prowizji bank udziela kredytu w wysokości 500mln zł spłacanego po 50mln zł rocznie na błyskawiczne zbudowanie dróg w Markach. Każdy mieszkaniec by zagłosował na taki projekt :) Problem w tym, że miasto po spłacie pierwszej raty kredytu by zbankrutowało. Musi być więc mechanizm pozwalający na odrzucenie, w drodze wyjątku, takich projektów.

§ 13.
1. Mieszkańcy, którzy ukończyli 13 rok życia, wybierają zadania do realizacji poprzez głosowanie.
2. W przypadku gdy głosującym jest osoba małoletnia do karty do głosowania należy dołączyć zgodę opiekuna prawnego.

Tutaj też jest uciążliwość, ponieważ tylko osoba pełnoletnia może złożyć oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych.

Limit 13 lat to eksperyment. Doszliśmy do wniosku, że jeżeli nie spróbujemy teraz, to później nikt się nie odważy na tak rewolucyjną zmianę regulaminu. Dopuszczenie do głosowania jeszcze młodszej młodzieży kusiło. To przede wszystkim ona będzie korzystać z efektów obecnie realizowanych zadań. Zgłaszający zadania 16-latkowie za 2-3 lata spoważnieją, zmienią się im zainteresowania a pałeczkę przejmą młodsi. Warto pokazać im już teraz, że można wpływać na swoje otoczenie, tylko trzeba popracować nad projektem zadania i znaleźć osoby, które je poprą w głosowaniu.

Warunkiem powodzenia efektu edukacyjnego u nastolatków jest jednak samodzielny wybór i samodzielne oddanie głosu. Nie może być tak, że dorosły – nauczyciel czy rodzic, wybierze na co ma nastolatek głosować i podetknie mu formularz głosowania tylko do podpisania. Taki nastolatek nie tylko nie nauczy się samodzielnie zmieniać świata, ale nawet w wyborach parlamentarnych będzie później szukał kogoś, kto wybierze na kogo ma zagłosować. Musimy monitorować próby wpływania na młodzież i sposób głosowania przez młodzież. W przyszłych edycjach budżetu obywatelskiego może być konieczne wprowadzenie zmian na tym polu.

§ 13.7. Głosowanie odbywa się przez:
3) wysłanie wypełnionej karty do głosowania przez system elektroniczny udostępniony przez urząd w tym celu,

To otwarta lista. Braliśmy pod uwagę głosowanie przez EBOI, ePUAP oraz przez dedykowany system do głosowania przez internet, który można stworzyć lub wynająć. Celowo nie wpisywaliśmy konkretnych nazw, żeby sposoby głosowania mogły ewoluować w miarę postępu technologicznego.

§ 13.7. Głosowanie odbywa się przez:
4) drogą elektroniczną w formie zeskanowanej karty do głosowania z odręcznym podpisem wysłanej na adres: zdecyduj@marki.pl.

Oczywiście może też być np. sfotografowana telefonem.

§ 14.3. Kartę do głosowania traktuje się jako nieważną, gdy głosujący:
6) nie złoży wymaganego podpisu na karcie,

Słowo „wymaganego” jest tu pewnym wytrychem. W przypadku głosowania elektronicznego karta będzie wypełniana online i nie będzie gdzie złożyć odręcznego podpisu. Zakładamy, że system elektroniczny nie będzie wymagał odręcznego podpisu, ponieważ mechanizm „podpisu” będzie tam zrealizowany inaczej.

§ 15.4. W przypadku, gdy wybrane zostaną zadania, których realizacja koliduje ze sobą, zrealizowane zostanie zadanie, które otrzymało większą liczbę głosów. Jeżeli takie zadania uzyskają identyczną liczbę głosów, o przyjęciu zadania do realizacji zadecyduje losowanie przeprowadzone przez zespół.

Zabezpieczamy się przed sytuacją, kiedy dwa zadania, np. parking i plac zabaw, mają być zrealizowane dokładnie w tej samej lokalizacji albo nachodzą na siebie i oba wygrały głosowanie.

Sławomir Mateuszczyk

  1. Brak komentarzy, jeszcze.
(nie będzie widoczne)